Pyke Koch (1901-1991) Biografie

Nederlandse kunstenaar

De Nederlandse kunstenaar Koch (1901-1991) was als schilder autodidact en behoorde met Raoul Hynckes en Carel Willink tot de belangrijkste vertegenwoordigers van het magisch realisme in de Nederlandse schilderkunst.
Pyke Koch omschreef het magisch realisme als volgt: "Het magisch realisme bedient zich van voorstellingen die wel mogelijk, maar niet waarschijnlijk zijn".
Zijn werk wordt gekenmerkt door een opvallend krachtige, scherpe schildertrant met sterke lichtcontrasten. Portretten, kermistaferelen en achterbuurten vormden zijn voornaamste onderwerpen.

Nauwgezet en traag

Kenmerkend voor Pyke Koch zijn zijn nauwgezette en trage wijze van schilderen, alsmede de lange periodes waarin hij niet tot scheppende activiteit kon geraken. Hierdoor is Koch's oeuvre weinig omvangrijk gebleven. Hij liet een oeuvre van nog geen honderd schilderijen na. Daarnaast heeft Koch toneeldecors vervaardigd en maakte hij ontwerpen voor postzegels, een bankbiljet en een lantaarnkap.

Magisch realist

Pyke Koch werd op 15 juli 1901 geboren in Beek bij Nijmegen. In 1920 begint Koch aan een studie rechten aan de Rijksuniversiteit te Utrecht. In 1927, vlak voor zijn doctoraalexamen, breekt hij deze studie af en begint te schilderen.
In 1927 voltooide hij zijn eerste schilderij en een jaar later neemt hij voor het eerst deel aan een expositie.
In de jaren die volgden experimenteerde Koch met verschillende vormen van realisme. Vooral de Duitse expressionistische film was een grote inspiratiebron voor Koch. Na 1930 slopen de eerste surrealistische trekken in zijn werk. Zelf deelde Pyke Koch zijn werk in bij dat van de magisch realisten.

Schiettent

In 1931 zorgde vooral het schilderij "De Schiettent" voor zijn doorbraak. De grote mate van perfectie en technisch kunnen maakte grote indruk. Uiteraard was er ook kritiek op zijn werk. Velen hielden niet van zijn onderwerpen, die veelal de minder fraaie kant van de maatschappij behandelden.
Het grootste deel van zijn leven woonde Koch in Utrecht. Tot zijn vriendenkring behoorden onder anderen Martinus Nijhoff, Cola Debrot en Jan Engelman.
Tussen de jaren 1932 en 1945 nam zijn productie af door gezondheidsproblemen. Na zijn reizen naar Italië ging Koch zich steeds meer interesseren voor de kunst uit de renaissance. Vooral de schilders Mantegna en Piero della Francesca maakten grote indruk op hem.

Zelfportret met zwarte band

Zijn "Zelfportret met zwarte band" uit 1937, waarin hij zichzelf als nationaal-socialist zou hebben afgebeeld, wordt niet door iedereen gewaardeerd. Koch heeft grote sympathie voor het fascisme maar dit laat, op een enkele uitzondering na, geen sporen na in zijn werk.
In een bijdrage in de Waag uit augustus 1940 is Koch echter duidelijker: ..De blijde boodschap van het nationaal-socialisme is nou juist, dat het klasse-isolement wordt opgeheven: ieder krijgt weer de rol en plaats in de maatschappij die hem van nature toebehoort.

Kermisklanten en hoeren

Na de oorlog werkte hij weer regelmatig en maakte hij werken als "Nonnenglijbaan", "Vrouw met dode vogel", "De grote contorsioniste" (slangenmens) en "Rustende slaapwandelaarster". De thematiek van de werken uit deze tijd verschilde weinig met die van voor de oorlog. Kermisklanten en hoeren bevolkten zijn schilderijen. Daarnaast maakte hij van tijd tot tijd een stilleven en enkele portretten. De kleuren die Koch in deze periode gebruikte waren echter helderder.
In 1980 schilderde Koch zijn laatste grote schilderij "De koorddanser III". In de tweede helft van de tachtiger jaren, tot zijn dood op 27 oktober 1991, leidde Pyke Koch een teruggetrokken bestaan.

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over kunstenaars

Kunstenaars A/Z
Kunst en Kunstenaars Actueel
Kunstboeken
Sam Drukker
Willem Hussem
Wim Izaks
Willem Kalf

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom