William Turner (1775-1851)

Britse kunstenaar

De Britse kunstenaar J.M.W. Turner werd beroemd als schilder van licht en sfeer in een tijd, dat een academische benadering nog populair was. Hij was een voorloper, een wegbereider. Turner was één van de belangrijkste kunstenaars van de Engelse romantische school. Aanvankelijk was Turner werkzaam als topografisch tekenaar en bezocht hij de Koninklijke Academie. Op zijn reizen door Engeland schetste Turner stadjes, gebouwen en landschappen.
De belangrijkste thema's van William Turner waren landschappen, zeegezichten en bijbelse en geschiedkundige voorstellingen.

Turners persoonlijkheid

Het persoonlijke leven van Turner was bijzonder. De vader van Turner was een eenvoudige middenstander, die zijn eerste schilderijen verkocht in zijn winkel. Zijn moeder overleed op jonge leeftijd. Hierdoor waren vader en zoon nog meer op elkaar aangewezen. Turner behield zijn hele leven een goede band met zijn vader. Zijn karakter zat vol tegenstellingen: hij kon ruw en onbeheerst zijn, maar ook genereus en medelevend. Turner had verder niet veel langdurende relaties. Wel kreeg hij twee buitenechtelijke kinderen en had hij een aantal liefdes, die zich echter nooit in het openbaar aan zijn zijde vertoonden. Ook zijn handelsgeest was bijzonder. Al vroeg in zijn loopbaan opende hij zijn eigen galerie, waar hij zijn schilderijen rechtstreeks aan de liefhebbers verkocht. Regelmatig vroeg hij exorbitante prijzen voor zijn kunstwerken.

Invloeden

Claude Lorraine en de Nederlandse kunstenaars van de Gouden Eeuw waren de belangrijkste inspiratiebronnen voor William Turner. Na een reis naar Venetië in 1819 zwoer hij de realistische weergave af. Kleur, licht en atmosfeer brachten hem tot een stijl, die doet denken aan het werk van de impressionisten. In feite was hij een voorloper van deze kunstbeweging. William Turner werd vooral beroemd als schilder van licht en sfeer in een tijd dat een academische benadering nog populair was. Mede hierdoor is Turner een van de belangrijkste kunstenaars geworden.

Turners reizen

Turner reisde veel. In zestig jaar legde hij vele duizenden kilometers af om in Engeland en Europa indrukken op te doen voor zijn schilderijen. Hij had een voorkeur voor de kust, de zee en slecht weer. Tijdens een treinreis stak Turner urenlang zijn hoofd buiten het raam om te kunnen genieten van een striemende regenbui en het lichten van het onweer. Hij deed uitgebreid verslag van zijn reizen in zijn schetsboeken. Vaak zijn de indrukken van het landschap slechts summier maar zeer levendig weergegeven. Je ziet dat deze kunstenaar zijn tijd ver vooruit was. Turner had een groot talent en ging daarnaast het experiment niet uit de weg. In zijn schilderijen is hier slechts een glimp van te zien. Pas als je de afbeeldingen uit zijn schetsboeken bekijkt, zie je hoe experimenteel Turner op zoek was naar nieuwe manieren om oude verhalen te verbeelden.

Fighting Temeraire

Deze zoektocht naar nieuwe mogelijkheden van expressie zien we ook in zijn sublieme en dramatische zeestukken. Turner maakte rond 1840 zijn eerste landschap waarop de zee het decor was. Tot in de jaren voor zijn dood bleef dit thema belangrijk in zijn werk. In tegenstelling tot andere kunstenaars van zijn tijd ging het Turner vooral om de dramatiek. Bovendien moest het schilderij een verhaal vertellen. Vaak gebruikte hij hiervoor actuele onderwerpen, zoals een schip dat richting sloop werd gesleept. Het schilderij 'The Fighting Temeraire' is het grootste en een van de populairste schilderijen van William Turner. Het schilderij toont een prachtig lijnschip dat wordt voortgetrokken door een zwarte stoomsleepboot om te worden gesloopt. Door de symboliek met zonsondergang lijkt het schilderij 'The Fighting Temeraire' een klaagzang voor een verloren cultuur.

Titels

Turner koos altijd bijzondere titels: titels, die als een verrijking van het kunstwerk kunnen worden beschouwd. Hij hield van de dichtkunst en gebruikte soms veel woorden. Deze titels waren soms zo lang, dat sprake was van een soort gedicht.

Nalatenschap

William Turner overleed in december 1851 in Londen. De kunstenaar liet meer dan 300 olieverfschilderijen, duizenden aquarellen en tekeningen en een groot fortuin na. Zijn schilderijen vervielen aan de Britse overheid. Turner had gewild dat zijn werk in een speciale galerie zou worden getoond. Twintig jaar na zijn dood werden de schilderijen overgedragen aan het British Museum. Tegenwoordig bevindt zijn nalatenschap zich in de Tate Gallery in Londen.

Lees verder: meer informatie

Kunstenaars A/Z
Kunst en Kunstenaars Actueel
Kunstboeken
Ivor Abrahams
George Clausen
Henry Wallis
John William Waterhouse
George Frederic Watts

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.
Koning Eenoog