Andy Warhol (1928-1987)

Amerikaanse kunstschilder, graficus, fotograaf en filmer

Hoewel Andy Warhol de popart niet heeft uitgevonden en zelfs geen voorloper was van deze invloedrijke kunststroming, werd hij toch de belangrijkste kunstenaar van de popart.
De Amerikaanse kunstschilder, graficus, fotograaf en filmer Andy Warhol (eigenlijk Andrej Warhola) (1928-1987) was een veelzijdige popart kunstenaar. Hij was de zoon van Tsjechoslowaakse emigranten.

Reclametekenaar

Andy Warhol begon zijn carrière als reclametekenaar. In de jaren vijftig groeide Andy Warhol binnen enkele jaren uit tot een bekende naam voor artdirectors. Zijn eerste echte grote succes was een paginavullende tekening van een matroos, die op zijn knieën zit en heroïne in zijn arm spuit. De tekening werd in september 1951 afgedrukt in de New York Times als advertentie voor een radioprogramma. Met grote regelmaat tekende hij schoenen. De herhaling en de geringe variatie beviel hem en zou later een belangrijk kenmerk worden van zijn oeuvre.

Kunstenaar

Zijn eerste tentoonstelling kreeg Andy Warhol in 1952, toen hij via een vriend kennismaakte met Alexandre Iolas, de eigenaar van de Hugo Gallery. Op deze expositie toonde Warhol tekeningen, die hij als illustratie had gemaakt bij verhalen van Truman Capote.
Aan het begin van de zestiger jaren begon zijn loopbaan als kunstenaar. Onder invloed van de "ready-mades" van Duchamp introduceerde Warhol alledaagse consumentenproducten in zijn kunstwerken. Hiervoor gebruikte hij bijvoorbeeld de bekende soepblikken van Campbell, het merkbeeld van Coca-Cola of het Amerikaanse dollarbiljet. Warhol gebruikte veel ideeën van de mensen die hem omringden. Hij had geen enkele behoefte om zijn eigen zielenroerselen op het doek te zetten en vond het geen probleem om anderen te vragen wat hij moest schilderen. Zijn vriend Henri Goldzahler bracht hem op het idee voor zijn "Death and Disaster"-serie. Ivan Karp adviseerde hem om zelfportretten te schilderen, zodat hij zelf een icoon van zijn tijd zou worden. Muriel Latow bedacht de door Warhol geschilderde dollarbiljetten.

Popart

Met behulp van de zeefdruktechniek onstonden grote series werken waarbij de onderwerpkeuze bestond uit sterren, zoals Marilyn Monroe en Elvis Presley of controversiële thema's (ongelukken, electrische stoel).
Andy Warhol gebruikte veelal bestaande foto's, die hij al manipulerend dikwijls talloze keren op het doek vermenigvuldigde. Zijn tentoonstelling in New York in 1962 sloeg in als een bom. Warhol kon zich nu iets meer veroorloven en richtte aan de East 47th Street, vlak bij het fameuze Chrysler Building, zijn nieuwe studio The Factory in.

Factory

In de jaren die volgden omringde Warhol zich met een schare van medewerkers en bewonderaars. De groep kwam steeds bijeen in zijn studio The Factory. In deze werkruimten ontstonden de underground films en vonden de happenings en multimedia-voorstellingen plaats.
De deur van de Factory stond altijd open en de studio werd een verzamelplaats voor kunstenaars en amfetaminegebruikers. Terwijl iedereen in- en uitliep werkten Warhol met zijn assistenten aan de grote reeksen schilderijen met regelmatig terugkerende thema's. Achteraf was de zomer van 1966 het absolute hoogtepunt van de carrière van Andy Warhol: hij was beroemd en kwam met frisse ideeën.

Films

Bij het maken van films werd Andy Warhol gestimuleerd door Jonas Mekas, die op Park Avenue South undergroundfilms vertoonde. Hij draaide zowel Warhols "Tarzan and Jane", "Kiss" en "Blow job". De zes uur durende film "Sleep", met een slapende John Giorno, was een typische film van Warhol, waarin lang hetzelfde te zien was. In "Blow job" zien we het gezicht van een man die buiten beeld wordt afgezogen en na afloop een sigaret opsteekt.

Schietincident

In juli 1968, de Factory was inmiddels verhuisd naar 33 Union Square West, werd Andy Warhol neergeschoten door de radicale en als enigszins maffe feministe bekendstaande Valerie Solanis. Het duurde bijna een half uur voor de ambulance arriveerde om de in levensgevaar verkerende kunstenaar naar het ziekenhuis te transporteren. Velen zien deze gebeurtenis als het keerpunt in de carrière van Warhol. Hij werd bang voor indringers en nadat Warhol terugkeerde naar de Factory werd het opendeurbeleid beëindigd. Warhol werd zakelijker en veranderde later de naam van de studio toepasselijk in de Office.

Interview

In de zeventiger jaren maakte Andy Warhol vooral portretten in opdracht en begon hij zijn tijdschrift "Interview". Zijn belangrijkste assistenten werden cineast Paul Morrissey en zakenman Fred Hughes. Warhol nam alle gesprekken in zijn nabijheid op en deze opnamen dienden als basisstof voor de teksten in zijn tijdschrift. Vaak werden beroemdheden met een interview in het tijdschrift gepaaid om een portret te bestellen.
Na de zeventiger jaren vervaardigde Andy Warhol lange series op een bepaald thema, zoals "Empire" en "Camouflages".
Op 58-jarige leeftijd overleed de kunstenaar plotseling na een galblaasoperatie.

Lees verder: meer informatie

Kunstenaars A/Z
Kunst en Kunstenaars Actueel
Kunstboeken
Jasper Johns
Claes Oldenburg
Eduardo Paolozzi
Mel Ramos
Robert Rauschenberg
Tom Wesselmann

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.
Koning Eenoog