Klaas Hoek speelt Bach op harmonium

Das alte Jahr vergangen ist

Klaas Hoek maakte in de zomer van 2011 in Slappeterp opnamen van een aantal aantrekkelijke composities van de Duitse componist J.S. Bach. De opnamen werden in de Blaisdell Studio in Groningen geperfectioneerd en verschenen onder de titel 'Das alte Jahr vergangen ist, muziek van J.S. Bach, Klaas Hoek - Harmonium' op het label Windharmonium (WH B101).
Klaas Hoek bespeelt op het album 'Das alte Jahr vergangen ist' drie harmoniums, die elk over andere technische mogelijkheden beschikken. In het informatieve begeleidende boekje staan de drie harmoniums afgebeeld: de Mannborg (1911), de Mannborg (1917) en de Lindholm (1922).

J.S. Bach

Het orgel staat centraal in het oeuvre van Johann Sebastian Bach (1685-1750). Als componist bracht hij een synthese tot stand tussen verschillende stijlen en compositietechnieken uit het verleden. Bovendien creëerde hij een aantal nieuwe genres, zoals het soloconcert. Johann Sebastian Bach schreef ongeveer 170 orgelwerken. Klaas Hoek koos uit dit grootse oeuvre vijftien composities, of gedeelten daarvan. De cd 'Das alte Jahr vergangen ist' bevat enkele preludes, de Sarabande uit de Vijfde Franse Suite, vier delen uit 'Die Kunst der Fuge' en het koraal waarna de titel werd vernoemd: 'Das alte Jahr vergangen ist'.

Harmonium

Klaas Hoek is specialist op het harmonium. Het harmonium werd in 1840 bedacht door de Fransman Alexandre Debain (1809-1877). Een harmonium, wordt ook wel oneerbiedig aangeduid als traporgel, maar lijkt technisch meer op een mondharmonica of accordeon. Met een balg wordt bij het indrukken van een toets lucht langs metalen tongetjes geleid. Harmoniums zijn er in maten en soorten. Door meerdere manualen en registers heeft dit instrument, net als een orgel, een rijke klankkleur. Het harmonium vindt men vooral in kerken en vond, omdat een harmonium veel minder ruimte in beslag nam als een orgel, zijn weg naar de woningen van met name protestante muzikanten. Het harmonium is uitstekend geschikt voor het begeleiden van zangers en zangeressen. Ook Klaas Hoek treed regelmatig op als begeleider. Op het label Windharmonium verscheen eerder de cd 'Winterlud' (Wh W112) van Klaas Hoek en zangeres Greetje Bijma met Franse, Engelse en Friese liederen.

Eigentijds

Een harmonium kan goed gecombineerd worden met een moderne speelopvatting. Klaas Hoek schuwt moderne componisten niet. Hij speelde in 2010 in Essen een compositie van de Duitse componist Dieter Schnebel (1830) voor harmonium en negen Harley Davidson-motorfietsen.
Net als Karl Straube (1873-1950) en Ferruccio Busoni (1866-1924) vindt Klaas Hoek, dat de klank van het instrumentarium uit de tijd dat de componist leefde niet centraal hoeft te staan. De muzikant moet in de gelegenheid gesteld worden om zijn eigen interpretatie van de partituur te geven. Het harmonium biedt hem hiervoor de mogelijkheid. Dit instrument werd negentig jaar na de dood van Johann Sebastian Bach uitgevonden. Klaas Hoek laat op 'Das alte Jahr vergangen ist' horen dat de muziek van J.S. Bach zeer geschikt is voor het harmonium. De technische inrichting van dit instrument stelt hem in staat tot een eigen interpretatie met eigen accenten en klankkleur te komen. Zo kunnen de achttiende-eeuwse composities van J.S. Bach ook u bij beluistering van 'Das alte Jahr vergangen ist' verrassen.

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Muziek

Hoofdpagina Muziek

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom