De vervreemding van realist Edward Hopper

Edward Hopper is voor veel Europeanen de schilder van het typische Amerikaanse landschap. "De weergave van een typisch Amerikaans lijkende omgeving heeft net als de realistische precisie een vervreemdend effect, dat in de geschilderde kijk op het moderne leven vooral het verval ervan zichtbaar laat worden," schreef Rolf G. Renner in zijn studie 'Edward Hopper 1882-1967: Transformaties van het werkelijke'.

Hopper bereikte dit vervreemdende effect door de menselijke figuur ondergeschikt te maken in zijn voorstellingen. Ook in zijn vroege landschappen met straattaferelen uit Parijs, Hopper werkte aan het begin van de twintigste eeuw enkele jaren in Europa, zien we dit effect. In 1909 schilderde Edward Hopper de kade en brug over de Seine bij het Louvre. Op 'Het Louvre bij onweer' (The Louvre in a thunderstorm) is geen mens te zien. Het Louvre steekt donker af tegen een dreigende lucht en een bomenrij in herfsttooi. Ook op 'Le Quai des Grands Augustins' uit hetzelfde jaar is geen mens te zien. "Parijs is een erg charmante en fraaie stad, bijna te formeel, te zacht na de ruwe verwarring van New York," schreef Hopper in oktober 1906 aan zijn moeder. "Alles [hier] lijkt ontworpen om een harmonieus geheel te vormen."
Net als veel andere Amerikaanse kunstenaars is de kunst van Hopper geworteld in Europese tradities. Hopper vond vooral inspiratie in het werk van de impressionisten.

Na de middelbare school volgde Edward Hopper een opleiding tot illustrator aan een kunstacademie in New York. Hij vervolgde zijn studie aan The New York School of Arts. Hij was een leerling van Robert Henri en Kenneth Hayes Miller. Hij stak in 1906 de oceaan over. Hij bezocht Engeland, Nederland, Duitsland en België, maar bracht de meeste tijd door in Parijs. In 1908 ging hij terug naar New York, waar hij aan de slag ging als reclametekenaar en illustrator. In 1909 en 1910 bezocht hij Europa nog twee keer. Ook tijdens deze reizen bracht hij de meeste tijd door in Frankrijk.

Door biografen wordt Edward Hopper gepresenteerd als een man die de wereld geen inkijk gunde in zijn persoonlijke leven. Hij was verlegen en terughoudend. Hopper onthield de buitenwereld niet alleen zijn zielenheil, maar hield ook zijn drijfveren en op het oog onbelangrijke biografische details verborgen voor zijn kunstvrienden. Gail Levin gaf in haar studie over de kunstenaar een treffend voorbeeld: ook Lloyd Goodrich, de organisator van overzichttentoonstellingen van Hopper in 1950 en 1964, vertelde hij niet dat hij had gestudeerd bij de toen ouderwets gevonden Wiiliam Merrit Chase. Ook zweeg hij over zijn lange carrière als illustrator.
De mensen in zijn directe omgeving, zijn zuster Marion en zijn echtgenote Jo, hielpen hem om persoonlijke details uit het publieke domein te houden. In 1956, toen hij werd geïnterviewd voor een omslagartikel door het weekblad Time, waarschuwde hij Marion dat de verslaggevers voldoende gegraven hadden en dat zij geen familiegeheimen moest prijsgeven.

Ook in zijn schilderijen is het persoonlijke uitgebannen. Hopper had kennelijk weinig interesse in het afbeelden van mensen. Zij spelen een ondergeschikte rol en zijn vaak nogal houterig geschilderd. Op 'Mensen in de zon' (People in the sun) uit 1960 zien we vijf stropoppen in ligstoelen op een minimaal weergegeven terras; zij zijn gebeeldhouwd als de architectuur en het landschap. Het is verwonderlijk dat de figuren van Hopper soms zo gebeeldhouwd lijken, want hij kon best levendige figuren tekenen en schilderen. Er bestaat voldoende werk van Edward Hopper waaruit dat blijkt.
Er bestaat ook een keerzijde. Hopper schilderde ook landschappen zonder menselijke figuren, waarin al het leven door onbekende krachten lijkt te zijn opgezogen.

Informeer uw vrienden

Lees verder: meer informatie over kunst