Hans Hartung

Lyrische-abstracte schilderkunst

Hans Hartung (1909-1984) was een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de lyrische-abstracte schilderkunst van de jaren vijftig. Zijn honderdste geboortejaar is aanleiding voor een reeks tentoonstellingen binnen en buiten Europa, waaronder het Ludwig Museum in Keulen en het Gemeentemuseum Den Haag. Het is hiermee het eerste overzicht van Hans Hartung in Nederland. De Franse Abstraction Lyrique was de Europese tegenhanger van het Amerikaanse Abstract Expressionism en beide stromingen werden samengevat onder de noemer 'internationale stijl'. De kunstenaars die in deze stijl werkten wilden zich zo direct mogelijk uitdrukken, zonder enigerlei vorm van symbolisme, ze wilden zich als het ware op het doek afreageren. Het proces was hierin belangrijker dan het resultaat en de aandacht ging met name uit naar de fysieke, spontane schilderbeweging.

Abstract expressionist

Hoewel Hans Hartung over het algemeen beschouwd wordt als een van de hoofdrolspelers van de abstract expressionistische schilderkunst, heeft recent onderzoek naar onvoltooide werken opzienbarende resultaten opgeleverd. Hartungs ruwe, haast gewelddadige penseelstreken blijken van tevoren nauwkeurig van een contour te zijn voorzien, blijkbaar bedoeld om daarna te worden ingevuld. Bovendien blijkt hij van elk schilderij dat hij tot en met de jaren vijftig maakte een voortekening te hebben gemaakt. Ook heeft Hans Hartung een catalogussysteem opgezet en gaf hij zijn schilderijen codes mee, zoals de "T" voor Tableau, gevolgd door het ontstaansjaar en een volgnummer. Deze werkwijze staat haaks op een spontane, ongeordende manier van werken en doet eerder denken aan de werkwijze van On Kawara en Art & Language. De inschaling van Hans Hartung als expressieve schilder blijkt dus op een grove misvatting gebaseerd te zijn, die zelfs een halve eeuw nadien door haast niemand onderkend wordt.

Voorloper Conceptual Art

De tentoonstelling in het Gemeentemuseum laat een kunstenaar zien, voor wie de kwalificatie conceptueel kunstenaar passender zou zijn, ware het niet dat de Conceptual Art toen nog niet als stroming bestond. In deze eerste overzichtstentoonstelling van Hans Hartung in Nederland zullen vroege tekeningen naast hun geschilderde uitvoering te zien zijn en zullen eerdere versies naast de latere versies gepresenteerd worden. De overeenkomsten in motieven zijn verbluffend. Het werk van Hans Hartung is vooral bekend in Frankrijk, Duitsland, Italië, Engeland en Spanje - in Nederland is nog niet eerder aandacht aan hem besteed en zijn werk is niet te vinden in openbare collecties.

Tentoonstelling

Gemeentemuseum Den Haag
Stadhouderslaan 41, Den Haag
Van 18 september t/m 21 november 2004
Telefoon: 070 338 1111

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Actuele exposities
Tentoonstellingen september 2004
Studio De Oude Horn

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom