Roger Raveel

Cobra Museum te Amstelveen

Van 4 september tot en met 5 december 2004 vindt in het Cobra Museum te Amstelveen een zeer bijzondere tentoonstelling plaats van het vroege werk van de Belgische kunstenaar Roger Raveel. In Nederland is het voor het eerst sinds lange tijd dat een museum aandacht besteedt aan deze beginperiode.

Belgische kunstenaar

Roger Raveel is een van de meest fascinerende Belgische kunstenaars uit de tweede helft van de twintigste eeuw. Hij heeft een grote rol gespeeld als vernieuwer in de kunst. Zijn werk is experimenteel en avontuurlijk, net als dat van zijn leeftijdgenoten van de Cobra-beweging. Toch staat zijn kunst geheel los van deze groep, Raveels artistieke uitgangspunten zijn beduidend anders. Terwijl bij Cobrakunstenaars de kunst veelal vanuit de fantasie ontspruit, ontstaat bij Raveel het werk vanuit de realiteit om hem heen. Laatstgenoemde kunstenaar verbindt vaak een figuratieve met een abstracte vormentaal.

Roger Raveelmuseum

De directeur van het Cobra Museum voor Moderne Kunst heeft in samenspraak met de directeur van het Roger Raveelmuseum een keuze gemaakt uit de periode van 1948-1967. Ruim tachtig imposante schilderijen en enkele ruimtelijke werken zullen in Amstelveen te bezichtigen zijn.

Roger Raveel

Roger Raveel werd in 1921 geboren in Machelen-aan-de-Leie. Zijn hele leven woonde en werkte hij in dit dorp, waar zelfs een speciaal museum voor hem is ingericht. Roger Raveel laat zich inspireren door de directe omgeving van zijn geboorteplaats. Zijn tuin, dorp, familie en huisdier verbeeldde hij telkens op een andere wijze. In veel schilderijen combineerde Raveel figuratieve elementen uit de alledaagse werkelijkheid met abstracte motieven. Een fiets, een vrouw of een grasveld plaatst Roger Raveel bijvoorbeeld naast een leeg vierkant. Het vierkant, dat veel in zijn werk voorkomt, ziet hij als een zeer sterk geestelijk geladen element. In allerlei variaties, met en zonder contour, laat hij deze abstracte vorm verschijnen.

Speelt met vormen, kleuren en ruimte

De kunstenaar Roger Raveel speelt niet alleen met vormen, maar ook met kleuren en ruimte. Het gaat hem vooral om de verhoudingen van de dingen ten opzichte van elkaar. Om de toeschouwer hiervan bewust te maken legt hij in ieder schilderij andere accenten. Nu eens legt hij de nadruk op de hand van een persoon door deze gedetailleerd weer te geven, dan weer legt hij het accent op een been dat opvalt door de felle kleur. Ruimte suggereert Roger Raveel door vormen voor en achter elkaar te plaatsen en door overlapping. Om de illusie van diepte te vergroten schildert hij diagonale, gestippelde of niet onderbroken, lijnen op het doek. Het oog glijdt vanzelf langs deze lijnen naar de achtergrond. Zo neemt Roger Raveel de toeschouwer mee in zijn spel om anders naar de wonderlijke werkelijkheid te kijken.

Opleiding

In 1933 studeerde Roger Raveel aan de Stedelijke Academie te Deinze, daarna ging hij naar de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Gent. Vanaf 1948 maakte hij stillevens met allerlei voorwerpen uit zijn keuken zoals een schaar, wijnglas, stenen kommetje en een koffiekan. In de jaren vijftig raakte Raveel in de ban van de natuur. In zijn landschappen toonde hij de wisselingen van de seizoenen, het licht en de grillige weersomstandigheden. Ook zelfportretten en portretten van zijn vrouw waren geliefde onderwerpen. Toch ging het bij hem niet om een specifiek persoon, eerder om een man of een vrouw. In een aantal werken gebruikte de kunstenaar motieven die ontleend zijn aan de avant-gardistische kunstenaars Fernand Léger en Piet Mondriaan. Halverwege de jaren vijftig stileerde hij zijn vormen steeds meer en maakte hij tenslotte geheel abstracte kunstwerken.

Schilderijen met objecten

Hoewel Roger Raveel voornamelijk met olieverf werkte, plakte hij in 1952 voor het eerst een strookje aluminium in zijn schilderij "Zelfportret met sigaret". In de zestiger jaren voegde hij zelfs echte objecten toe: een compleet venster met open raam, een gordijntje, een plank, een houten stok en een kooi met een levende duif. Op de tentoonstelling is een topstuk uit Raveels oeuvre "Neerhof met levende duif" uit 1962-63 te zien. Raveel verbindt in dit werk twee polen met elkaar: het tastbare, levende (de duif) en het geestelijke, de niet zichtbare werkelijkheid (het witte vierkant).

Kijker bij het kunstwerk betrekken

Raveel wil graag de kijker direct bij het kunstwerk betrekken. "Ik zou willen dat de beschouwer zou kunnen praten met mijn schilderijen, dat hij erin zou kunnen stappen, zich er helemaal in thuis zou voelen, dat hij zelfs deelachtig zou worden aan mijn creatie", aldus de kunstenaar. Om dit te realiseren plaatste hij spiegels in zijn werk.
Hij maakte zelfs een geheel ruimtelijke opstelling met spiegels. Ook dit unieke kunstwerk, "lllusiegroep" getiteld, is dankzij het SMAK Stedelijk Museum voor actuele kunst te Gent op de expositie te bezichtigen.

Onderscheidingen

Roger Raveel heeft diverse onderscheidingen ontvangen, waaronder de Internationale Joost van den Vondel-Prijs (1983), de Gouden Erepenning van de Vlaamse Raad (1992) en de adellijke titel van Ridder (1995).

Tentoonstelling

Cobra Museum
Sandbergplein 1, Amstelveen
Van 4 september tot en met 5 december 2004

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Actuele exposities
Tentoonstellingen september 2004
Delft in de Verdediging

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom