Jacoba van Heemskerck

Landschap

Onlangs verwierf het Rijksmuseum Twenthe het schilderij 'Landschap' van Jacoba van Heemskerck (1876-1923). Voor de collectie van het museum betekent deze aankoop een waardevolle aanvulling op de aanzienlijke collectie houtsneden van Jacoba van Heemskerck en het werk 'Bild 124' uit ca. 1920.

Bossen, duinen en de zee

Voor het werk van Jacoba van Heemskerck vormen bossen, duinen en de zee de belangrijkste motieven. Zo ook in dit 'Landschap', dat waarschijnlijk rond 1913 werd geschilderd. Dit schilderij is een van de zeldzame voorbeelden in haar oeuvre waarin de overgang van het kubisme naar een spiritueel beladen kunst zichtbaar is.

Onywikkeling Jacoba van Heemskerck

Jacoba van Heemskerck maakte vooral houtsneden, gouaches en schilderijen. Hoewel Jacoba van Heemskerck aanvankelijk onder invloed van Jan Toorop luministische schilderijen maakte, raakte ze omstreeks 1912 kortstondig in de ban van het kubisme. Later, in de jaren 1916-1917, ontwikkelde Jacoba van Heemskerck's werk zich steeds sterker in de richting van het expressionisme en trachtte zij er vooral een spirituele kracht in tot uitdrukking te brengen. Haar bekendste werken worden gekenmerkt door krachtige lijnen en vormen, waarin de invloed van geestelijke stromingen zoals de theosofie en de antroposofie aanwezig is. Jacoba van Heemskercks werk is dan ook sterk verwant met het Duitse expressionisme, in het bijzonder met dat van Wassily Kandinsky. Als Kandinsky geloofde Jacoba van Heemskerck in de geestelijke werking van lijnen en kleuren. Zo kon het blauw de bedachtzaamheid, het paars de melancholie en het rood de heftige bewogenheid tot uitdrukking brengen. Lijnen, bijvoorbeeld zigzaglijnen, werden geassocieerd met de hartstochtelijke strijd, terwijl de driehoeksvorm stond voor de zoektocht naar het geestelijke.
Met haar vriendin Marie Tak van Poortvliet, die Jacoba van Heemskerck rond 1906 leerde kennen, bestudeerde ze de theorieën van onder anderen Rudolf Steiner, de stichter van de antroposofische beweging. De vriendinnen kwamen in contact met de geneeskundestudent Willem Zeylmans van Emmichhoven die in 1923 promoveerde op het proefschrift "De werking der kleuren op het gevoel".

Kunsthandel Marius Sterrenburg

Zowel Tak van Poortvliet als Zeylmans van Emmichhoven hebben Jacoba van Heemskerck waarschijnlijk sterk beïnvloed. Het "Landschap" werd aangekocht bij kunsthandel Marius Sterrenburg in Amsterdam en is afkomstig uit de nalatenschap van Willem Zeylmans van Emmichhoven (1893-1961).

Tentoonstelling

Rijksmuseum Twenthe
Lasondersingel 129-131, Enschede
Tel.: 053 4358675

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Kunst Actueel
Kunst Actueel januari 2005
Stefanos Tsivopoulos
Herzog & de Meuron
Opstand en Afscheiding van België
Face Your World
Kandinsky en Der Blaue Reiter

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom