Romantiek en de Haagse School

Willem Roelofs

Het VNU heeft het Gemeentemuseum recentelijk het schilderij 'Rivierlandschap' (1842) van Willem Roelofs geschonken. Naar aanleiding hiervan is er deze zomer vroeg werk van schilders van de Haagse School te zien dat duidelijk geïnspireerd is op de Romantiek.

Haagse School

De Haagse School verlangde naar een vorm van kunst die gebaseerd is op de alledaagse werkelijkheid. Opmerkelijk genoeg heeft een aantal van de schilders van de Haagse School haar wortels in de Romantiek, een stroming die het tegenovergestelde beoogt. De romantische kunstenaar wilde juist de werkelijkheid ontvluchten en putte voor zijn inspiratie uit de fantasie en de historie. Daarnaast bestond er onder de romantici een grote fascinatie voor uitheemse landen en volken, terwijl de schilders van de latere Haagse School juist geïnteresseerd waren in de volkse types die ze op de markt en in de straat tegenkwamen. In Nederland waren Andreas Schelfhout en Wijnand Nuyen prominente romantische landschapsschilders. Schelfhout had een voorkeur voor het Hollandse wintergezicht, terwijl Nuyen naar Frankrijk reisde en zich liet inspireren door de kust van Normandië en Bretagne. De Franse kunstenaar Eugène Isabey, ook de leermeester van Johan Barthold Jongkind, was zijn grote voorbeeld. Bosboom reisde eveneens naar Frankrijk, waar hij de kathedraal van Rouen schilderde en diverse havengezichten. Willem Roelofs reisde met zijn leermeester Van de Sande Bakhuyzen in 1841 langs de Rijn in Duitsland en schilderde er romantische riviergezichten, waarvan er onlangs een door het VNU aan het Gemeentemuseum geschonken is. Jozef Israëls nam als voorbeeld de Dordtse meester Ary Scheffer, die in Parijs furore maakte als schilder van dramatische scènes uit de werken van Dante en Goethe. Ook maakte Jozef Israëls kennis met het vissersgenre zoals dat werd ontwikkeld aan de academie van Düsseldorf. Jacob en Matthijs Maris maakten studie van Duitse romantische boekillustratoren zoals Richter en Rethel.

Romantische invloeden

Hoewel er dus duidelijk romantische invloeden te ontdekken zijn in het vroege werk van enkele Haagse School schilders, is er in Nederland in beperkte mate een Romantische beweging geweest. Het realisme dat op de romantiek volgde zou in de Nederlandse kunst veel meer weerklank vinden. In Frankrijk ontstond de School van Barbizon, een groep schilders die de voorkeur gaf aan het schilderen in de vrije natuur. Hun landschappen waren eenvoudige, rechtstreekse weergaven van de omgeving van het woud van Fontainebleau en het boerendorp Barbizon. Kunstenaars als Jozef Israëls en Willem Roelofs trokken naar Barbizon om zich persoonlijk op de hoogte te stellen van de nieuwe ontwikkelingen. Hun grote voorbeelden waren Jean-François Millet en Théodore Rousseau. In Gelderland, met name in de omgeving van Oosterbeek, troffen Nederlandse kunstenaars elkaar 's zomers om in de bossen en langs de rivier te schilderen en te schetsen. Men sprak wel van een Nederlands Barbizon. Daar waren vader en zoon Bilders te vinden, maar ook Willem Maris en Anton Mauve. Jozef Israëls richtte zich op de uitbeelding van het leven van boeren en vissers, Jan Weissenbruch en H.W. Mesdag kozen voor de duinen en de zee. In 1875 werd voor het eerst gesproken over "De Haagse School" - een groep kunstenaars die zonder uitzondering aanhanger was van het realisme, ook al lagen bij een aantal van hen de wortels in de tijd van de romantiek, zoals nu te zien is in het Gemeentemuseum.

Tentoonstelling

Gemeentemuseum Den Haag
Stadhouderslaan 41, Den Haag
Tel.: 070 33 81 111
Van 18 juni t/m 25 september 2005

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Actuele exposities
Tentoonstellingen juni 2005
Pablo Picasso in Parijs
Jozef en Isaac Israëls

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom