Hendrik Wijdeveld

Grote verbeeldingskracht

Hendrik Wijdeveld wordt wel vergeleken met groter zieners als Frank Lloyd Wright en Le Corbusier. Wijdeveld ontwierp een schacht van twintig kilometer naar het middelpunt van de aarde, maakte een plan voor de herbebossing van Nederland en ontwierp een nieuwe stadswijk met volkstheater in het Vondelpark. Het zijn slechts enkele voorbeelden van de verbeeldingskracht van Hendrik Wijdeveld (1885-1987), de grootste visionair uit de Nederlandse architectuurgeschiedenis. Voor Wijdeveld was de wereld een totaaltheater waarin hij zijn dromen kon ensceneren. Tegenover de beeldloze, wetenschappelijke stedenbouw van het modernisme zette Hendrik Wijdeveld een visueel spektakel.

Nederlands Architectuurinstituut

Het Nederlands Architectuurinstituut presenteert de tentoonstelling "Ontwerp het Onmogelijke: De wereld van architect Hendrik Wijdeveld (1885-1987)" over het oeuvre van een architect die meer dan 100 jaar oud is geworden. Het NAi maakte van de tentoonstelling over Hendrik Wijdeveld een theatraal spektakel van tekeningen, licht, film en geluid. In de verduisterde zaal bevindt zich een enorme verlichte ring. Buiten de ring zweven honderd aangelichte tekeningen. Aan de binnenzijde wordt een animatiefilm geprojecteerd die een reis door het hoofd van Wijdeveld verbeeldt.

Theatrale planologie

De theatrale planologie van Hendrik Wijdeveld is nu weer actueel. De westerse stad verliest zijn vorm doordat de grenzen van stad en land vervagen. Door ongecontroleerde groei langs uitvalswegen lost de stad op in een verstedelijkt landschap. Er worden momenteel nieuwe ontwerpinstrumenten ontwikkeld om deze chaos te ordenen. Met zijn concept van de stedenloze stad zocht Hendrik Wijdeveld hiervoor een nieuwe vorm.

Moderne metropool

Reizend langs de grote steden van Europa constateerde Hendrik Wijdeveld al in het begin van de twintigste eeuw dat de moderne metropool dreigde te exploderen. Met de komst van de moderne massamedia en de toenemende mobiliteit verloor de stad steeds meer zijn fysieke samenhang en werd een ingewikkeld complex van indrukken. Hendrik Wijdeveld zette de mens weer centraal en nam de waarnemingspsychologie van het theater als uitgangspunt. Een nieuw cultuurideaal ontstond: leven en kunst smolten samen in een totaalkunstwerk. Het onderscheid tussen publiek en acteurs vervaagde. In 1918 bracht Hendrik Wijdeveld deze invloeden samen in zijn Volkstheaterproject: een stadswijk in het Vondelpark, bekroond met een gigantisch theater.

De stad was achterhaald

De stad was volgens Hendrik Wijdeveld een achterhaald verschijnsel. Hij zocht naar een meer organische samenhang van bebouwing en natuur. Hij wilde orde scheppen vanuit het landschap in plaats vanuit een stedelijke omgeving. Gebouwen werden bevrijd van de knellende banden van straten en pleinen en ingezet om in samenhang met het landschap voortdurend wisselende situaties te creëren. Hendrik Wijdeveld had plannen om bestaande steden af te sluiten met een ring van torens. Als dramatische accenten in het landschap vervulden ze nog slechts de functie van een monument. Zo zette hij zijn theaterervaring in om het landschap te ensceneren en collectieve ervaringen op te roepen. Daarmee liep hij vooruit op onze actuele beleveniseconomie, waarin een dergelijke totaalregie juist zo gemist wordt.
In de publicatie bij de tentoonstelling worden de achtergronden van Wijdeveld's theatrale planologie belicht. Tien belangrijke projecten worden nader toegelicht en gevisualiseerd in een beeldessay van 75 reproducties uit het Wijdeveld-archief.

Tentoonstelling

Nederlands Architectuurinstituut, Rotterdam
Van 28 januari t/m 23 april 2006

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Actuele exposities
Tentoonstellingen januari 2006
Ugo Baracco
Top bezoek Noordbrabants Museum
Karin Verhelst
Maquettes Raadhuis Rotterdam
Taalpolitie
Vedute en Vademen

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom