Geloof je ogen niet

Van toverlantaarn tot virtuele realiteit

Hoewel wij dagelijks een enorme hoeveelheid visuele informatie over ons heen krijgen, lijkt onze beeldhonger vooralsnog onverzadigbaar. Beelden brengen ons op de hoogte van de actualiteit, maar zijn ook een ideaal medium om de actualiteit te ontvluchten. Graag ontsnappen wij in de toverwereld van de fantasie. Of deze beelden nu geprojecteerd worden op het grote scherm van de bioscoop, of opgesloten zitten in kleine kastjes zoals beeldschermen van computers, de fascinatie blijft vrijwel even sterk. Dat deze fascinatie met het beeld niet alleen iets is van ons modern computertijdperk, maar een menselijke eigenschap is van alle tijden, laat deze tentoonstelling zien. Zowel het tijdperk vóór TV en film komt aan bod als het huidige, met daarbij zelfs een blik in de toekomst.

Ontwikkeling

AI vanaf de 17e eeuw werden apparaten ontwikkeld, waarmee allerlei beelden voor de ogen van het publiek worden opgeroepen. De toverlantaarn bood destijds een totaal ander en misschien realistischer schouwspel dan tot dan toe mogelijk was. Magische beelden konden uit de duisternis tevoorschijn getoverd worden. De stereoscoop bracht verre oorden bedrieglijk dichtbij en met de zoötroop kon men acrobaten laten springen en paarden laten draven. Van latere datum zijn de diaprojector en de draagbare viewer.

Nadruk op het thuisgebruik

In deze tentoonstelling wordt de nadruk gelegd op het thuisgebruik van allerlei visuele apparaten.
Als uitgangspunt is de eigen collectie van Museum Het Domein gekozen waarin zich allerlei plaatjesapparaten van voor 1975 bevinden die gebruikt werden in de huiskamer. Maar ook apparaten van na 1975 ontbreken niet. De tentoonstellingsmakers schenken dan ook aandacht aan computerprogramma's, spelcomputers zoals X- box, en spellen die vaak gesitueerd zijn in een imaginaire 3d-wereld.

Virtuele werkelijkheid

Ook in de industrie en de medische wereld wordt tegenwoordig volop gebruik gemaakt van virtuele werkelijkheid. Dit om bestaande situaties zo realistisch mogelijk na te bootsen ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek. Wellicht een ontwikkeling, die te zijner tijd ook een toepassing vindt in een apparaat bestemt voor de huiskamer, waarbij de gebruiker in een levensechte fantasiewereld kan stappen.

Een greep uit de tentoonstelling

Te zien zijn diverse typen toverlantaarns, stereoscopen, diaprojectoren, viewers, inclusief bijbehorende plaatjes. Een van de eerste computerspelletjes, x-box spelletjes van niveau, arcade tot 3d spelletjes en spelletjes in een virtuele werkelijkheid.
De vertoning van de plaatjes was vroeger net zo interactief als de computerspelletjes van nu. Hierbij werden allerlei effecten bewerkstelligd met speciale apparaatjes en was de rol van de verteller cruciaal. Tegenwoordig wordt de andere wereld direct op het scherm gecreëerd en bepaalt de speler het verhaal.

Wondere wereld

Centraal staat "de wondere wereld" die door middel van plaatjes wordt oproepen. Een fantasiewereld die zowel vroeger als nu nogal wat gruwelijkheden herbergt. Geliefd thema bij de voorstellingen met de toverlantaarn en later met het dia apparaat zijn de sprookjes van de gebroeders Grimm. Het verhaal van de reus die de kinderen de keel doorsnijdt in het verhaal van Klein Duimpje of van de boze heks die Sneeuwwitje vergiftigt, werden lange tijd als verderfelijk gezien voor de tere kinderzieltjes. Een zelfde discussie speelt tegenwoordig rondom de vaak gewelddadige computerspelletjes. Volgens de een, een agressief hersenloos vluchten uit de werkelijkheid volgens de ander een avontuurlijke ontdekkingsreis naar een virtuele wereld, hetgeen een grote behendigheid vereist.

Tentoonstelling

Museum Het Domein
Kapittelstraat 6, Sittard
Van 18 maart 2006 t/m 5.juni 2006
Telefoon: 046 451 3460

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Kunst Actueel
Kunst Actueel mei 2006
Italiaanse verlokking
Thomas Schütte
Buiten beeld
Oorlogskind
Do the right bling
Mathias Poledna

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom