De Stijl in Tilburg

Antony Kok en Theo van Doesburg

Museum De Pont in Tilburg heeft talrijke tentoonstellingen gemaakt op het gebied van de hedendaagse kunst. De expositie De Stijl in Tilburg vormt daarop een uitzondering. Hier gaat het over de jarenlange vriendschap tussen Theo van Doesburg (1883-1931), kunstenaar, architect en voorvechter van de moderne kunst, en de stationsbeambte Antony Kok (1882-1969). De vriendschap hield stand tot Van Doesburgs dood in 1931.

Alied Ottevanger

In de veelzijdige tentoonstelling De Stijl in Tilburg wordt deze vriendschap gedocumenteerd in brieven, kaarten, foto's en andere documenten. Er zijn kunstwerken te zien waarover beiden van gedachten wisselden, er worden gedichten voorgedragen en er klinkt muziek. De tentoonstelling werd samengesteld door Alied Ottevanger, die onderzoek deed naar de correspondentie tussen beiden, en is financieel ondersteund door de gemeente Tilburg.

Vrienden

Hoe verschillend de extraverte Theo van Doesburg en de minder op de voorgrond tredende Antony Kok ook waren, ze deelden een grote belangstelling voor filosofische en spirituele zaken. Theo van Doesburg stond altijd klaar om Kok suggesties aan de hand te doen voor zelfstudie en Antony Kok was nooit te beroerd om de kunstenaar financieel bij te staan.
Antony Kok hielp de kunstenaar in 1917 om het tijdschrift De Stijl van de grond te krijgen. Wellicht is Koks betrokkenheid bij het ontstaan van het tijdschrift De Stijl het belangrijkste wapenfeit.
Kern van de vriendschap was Koks oprechte belangstelling voor de kunstenaar Theo van Doesburg. In Kok vond Theo van Doesburg een klankbord, iemand aan wie hij niet alleen zijn verhalen kwijt kon over zijn lezingen aan het Bauhaus in Weimar, zijn dada-veldtocht door Nederland en Duitsland en zijn vele ontmoetingen, maar ook iemand bij wie hij zich openhartig kon uiten over zijn plannen en drijfveren.

Klankgedichten

Ook zelf liet Antony Kok zich niet geheel onbetuigd in de kunsten. Gestimuleerd door Theo van Doesburg schreef hij in 1915 en 1916 enkele klankgedichten in de geest van dada. Deze werden door Van Doesburg voorgedragen en later gepubliceerd in De Stijl. Kurt Schwitters, die in 1923 samen met Theo en Nelly van Doesburg op dada-veldtocht ging door Nederland, was zo onder de indruk dat hij een gedicht van Antony Kok publiceerde in het eerste nummer van zijn tijdschrift Merz.

Collectie Kok

Op de tentoonstelling wordt het verloop van deze vriendschap belicht, ingedeeld naar de verschillende steden waar Theo van Doesburg tijdens zijn zeer actieve leven verbleef: Leiden, Berlijn, Weimar, Parijs en Straatsburg. Er zijn kunstwerken te zien waarover de twee vrienden met elkaar discussieerden, maar daar bleef het niet bij. Op aanraden van zijn vriend begon Antony Kok ook te verzamelen. Zo groeide tussen 1920 en 1924 een collectie, waarin zich behalve kunstwerken van Theo van Doesburg, onder andere ook vier schilderijen van Piet Mondriaan bevonden en een werk van El Lissitzky. Van deze collectie, die destijds in Tilburg hing, is nu een reconstructie te zien.

Tentoonstelling

De Pont
Wilhelminapark 1, Tilburg
Van 8 september 2007 t/m 6 januari 2008

Afbeelding

Antony Kok, Nelly en Theo van Doesburg, Sassnitz, zomer 1922

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Actuele exposities
Tentoonstellingen september 2007
Henry van de Velde
Groninger Expressionisme
Reinoud van Vught
Willem van Konijnenburg
Piet Mondriaan
Cézanne, Picasso en Mondriaan

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom