Groninger Expressionisme

Schilders van de velden

Het Stedelijk Museum Alkmaar toont de hoogtepunten van het Groninger expressionisme in een interessante tentoonstelling. De schilderijen zijn afkomstig van de kernleden van de kunstenaarsvereniging De Ploeg: Jan Altink, Johan Dijkstra, Jan Jordens, George Martens, Hendrik Werkman en Jan Wiegers. Hun kleurrijke landschappen en indringende portretten zijn onverminderd krachtige uitingen van kunstenaars die in hun tijd veel beroering veroorzaakten.

Landschap

De Groningse expressionisten verbeeldden het Groninger land met wegen, kanalen en boerenbevolking op een manier, die nieuw was in de Nederlandse schilderkunst. Kenmerkend zijn de uitgestrekte velden met in de verte de contouren van een dorp of het silhouet van een stad en het gebruik van niet-realistische kleuren. In de doorleefde schilderijen, herkenbaar aan een hoge horizon en grote kleurvlakken, is steeds de relatie tussen mens en aarde voelbaar. Met hun interpretaties van het Groninger landschap leveren ze een geheel eigen bijdrage aan de ontwikkeling van de moderne kunst aan het begin van de twintigste eeuw.

De Ploeg

De kunstenaarsgroep De Ploeg werd in 1918 opgericht door jonge kunstenaars, die op zoek waren naar nieuwe uitdrukkingsvormen aansluitend bij hun expressionistisch getinte levensgevoel. De drang naar vernieuwing en hartstocht werd mede ingegeven door het werk van hun beroemde voorgangers Paul Cézanne en Vincent van Gogh. Toch bepaalden niet Franse, maar vooral Duitse invloeden het Groninger expressionisme.
Kunstenaar Jan Wiegers ontmoette rond 1920 in Zwitserland de schilder Ernst Ludwig Kirchner, de voorman van het Duits expressionisme. Kirchner vond zijn inspiratie vooral in de bergdorpen en bij de boerenbevolking. Zijn stijl en techniek werden door Jan Wiegers in Groningen geïntroduceerd en door andere kunstenaars omarmd als een nieuwe wijze om emoties te verbeelden.

Levenshouding en mentaliteit

De expressionistische levenshouding en mentaliteit spreken ook uit de portretten die de kunstenaars van elkaar maakten. Het zijn geen realistische weergaven, maar kleurrijke en expressieve uitingen van het contact tussen vrienden. De vrijheid die de kunstenaars hierbij voelden leverden sterk uiteenlopende typeringen op. De schilderijen behoren tot de hoogtepunten van het Groninger expressionisme.

Grafiek

Behalve schilderijen zijn in de tentoonstelling tekeningen, robuuste houtdrukken en etsen opgenomen. De grafiek van de Groninger expressionisten behoort tot het beste wat er in Nederland in die tijd werd gemaakt. Vanuit hun behoefte aan elementaire ambachtelijkheid experimenteerden de Groningse kunstenaars met allerlei nieuwe technieken. Naast de schilderijen geven deze grafische kunstwerken een beeld van de bloeiperiode van het Groninger expressionisme. Het bijzondere drukwerk dat Hendrik Werkman voor De Ploeg maakte, kwam in deze periode tot stand.

Hoogtepunten van het Groninger Expressionisme

De tentoonstelling is samengesteld door Han Steenbruggen, conservator van het Groninger Museum.Het Groninger Museum. Bij de tentoonstelling verscheen het door Han Steenbruggen geschreven boek "Schilders van de velden. Hoogtepunten van het Groninger Expressionisme". Deze uitgave is verkrijgbaar in de museumwinkel van het Stedelijk Museum Alkmaar in Arnhem voor 19,50 euro.

Tentoonstelling

Stedelijk Museum Alkmaar
Canadaplein 1, Alkmaar
Telefoon: 072 - 548 97 89
Van 29 april t/m 15 oktober 2007

Afbeeldingen

Jan Altink, Landschap met paarden, 1925, Was/olieverf op doek, Particuliere collectie
Johan Dijkstra, Portret Jan Wiegers, 1926, Was/olieverf op doek, Collectie Groninger Museum
Jan Jordens, Landschap met berken, 1920, Olieverf op doek, Particuliere collectie

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Actuele exposities
Tentoonstellingen september 2007
Reinoud van Vught
Willem van Konijnenburg
Ordrupgaard
Michael Kirkham

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom