Dirk van Gelder

Tekenaar en veelzijdig graficus

De graficus Dirk van Gelder (1907-1990) behoort tot de belangrijkste Nederlandse grafici van de twintigste eeuw. Door zijn ongekende meesterschap kan hij geplaatst worden in de traditie van beroemde voorgangers als Hercules Seghers, Rembrandt van Rijn en zijn grote voorbeeld Rodolphe Bresdin.
Groot vakmanschap, opvallend oog voor detail en liefde voor de natuur kenmerken zijn bijzondere werken op papier. In zijn honderdste geboortejaar toont het Gemeentemuseum Den Haag grafiek en tekeningen van Dirk van Gelder in het Prentenkabinet.

Italiaanse reis

Dirk van Gelder groeide op in een kunstminnend milieu. Zijn vader H.E. van Gelder was van 1912 tot 1941 directeur van het Haagse Gemeentemuseum. Reeds op achttienjarige leeftijd maakt hij zijn eerste litho's. Geïnspireerd door Theo van Hoytema en andere representanten van de Nieuwe Kunst koos deze kunstenaar de dieren- en plantenwereld tot onderwerp. Tijdens zijn eerste verblijf op Sicilië in 1929 maakt Dirk van Gelder op het werk van Rodolphe Bresdin geïnspireerde tekeningen van landschappen met rotsige kusten, bergkloven en amandel- en citroengaarden, die hij in Nederland uitwerkt tot etsen.

Natuur als inspiratiebron

Hoewel Dirk van Gelder in de traditie van de Franse Romantiek werkte, vond hij toch een geheel eigen stijl met de natuur als belangrijkste inspiratiebron. Kenmerkend zijn stillevens op bos- of tuingrond met vruchten, dierschedels of dode vogels. Maar ook tekende hij Hollandse boslandschappen, Zeeuwse vergezichten en talloze studies van planten, veldbloemen en insecten.
Nadat Dirk van Gelder zich in 1938 met zijn gezin in het Zeeuwse stadje Veere vestigde, diende zich een nieuw onderwerp aan: het onderwaterleven met schelpen, krabben en zeeanemonen. In deze periode ontstonden verschillende aquariumtekeningen. Bovendien legde hij zich vanaf dat moment vrijwel volledig toe op de houtgravure.

Haagse Etsclub

Dirk van Gelder maakte naam als ontwerper van onder andere ex librissen, briefhoofden en boekillustraties, bijvoorbeeld voor het gedicht Mei van Herman Gorter. Vanaf 1952 doceerde hij twintig jaar lang het vak Etsen aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Een jaar later vestigde hij zich weer in Den Haag. Met een aantal collega's en studenten richtte hij De Haagse Etsclub op, met als doel het samenstellen en uitgeven van mappen met etsen van zeer hoge kwaliteit. Een aantal mappen verscheen nog voor zijn overlijden.

Gemeentemuseum Den Haag

De band tussen Dirk van Gelder, Den Haag en het Gemeentemuseum is altijd sterk geweest. Vanwege de functie van zijn vader bracht hij veel tijd door in het museum en een aanzienlijk deel van zijn leven heeft hij in de residentiestad gewoond. Het Gemeentemuseum Den Haag beschikt over een omvangrijke collectie van ruim honderdvijftig werken op papier, waaronder de mappen van de Haagse Etsclub.

Publicatie

Deze tentoonstelling wordt begeleid door de rijk geïllustreerde publicatie "Dirk van Gelder (1907-1990). Tekenaar en veelzijdig graficus". Dit boek bevat een uitvoerige inleiding op het leven en werk van de kunstenaar en een catalogus met het complete grafische oeuvre, ruim 500 litho's, etsen en houtgravures.

Tentoonstelling

Gemeentemuseum Den Haag
Stadhouderslaan 41, Den Haag
Van 22 december 2007 t/m 06 april 2008

Afbeelding

Dirk van Gelder, Tuin met mand in Veere, 1959, lijnets, aquatint en vernis mou, 217 x 267 mm, collectie Erven Dirk van Gelder.

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Actuele exposities
Tentoonstellingen december 2007
Emo Verkerk
Nederlandse opgravingen in Egypte
Sound souvenirs
Modeprenten 1790-1890

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom