Sound souvenirs

Tapemosphere

Het kraaien van een pasgeboren baby, het dreunen van de fabrieken van de wederopbouw, carnavalsliedjes van weleer. Wie weet nog hoe het klonk? Deze geluiden en veel meer werden opgenomen met de bandrecorder, een apparaat dat in de jaren vijftig werd ontwikkeld maar na verloop van tijd werd ingehaald door cassettebandjes, cd's, en iPods.
In Museum Het Domein in Sittard wordt de geschiedenis van dit bijna vergeten apparaat, de bandrecorder, verteld: de hoge verwachtingen van de producenten, hun verwoede pogingen het apparaat aan de man te brengen, de zoektocht van kopers hoe het ding in hun huiskamer in te passen. Maar ook de artistieke toepassingen van hedendaagse kunstenaars komen aan bod. De geschiedenis van de bandrecorder wordt omlijst door de verdwenen klanken van een tijd en technologie, die ieders warme herinneringen nieuw leven zullen inblazen.

Onderzoek

Aanleiding voor de tentoonstelling "Sound souvenirs" vormt een wetenschappelijk onderzoek van de faculteit Cultuur- en Maatschappijwetenschappen van de Universiteit Maastricht. Dit onderzoek had drie pijlers: de geschiedenis van geluid, de cultuurgeschiedenis van techniek en de rol van geluid in de herinnering. Er werd hierbij gekozen voor het medium bandrecorder. In de het tentoonstellingsproject "Sound souvenirs" zijn de bevindingen van dit onderzoek verwerkt.

Geschiedenis bandrecorder

De eerste bandrecorders die in Nederland op de particuliere markt kwamen, waren logge en voor die tijd behoorlijk dure apparaten. De door de producenten bedachte toepassingen bleken niet door de consumenten te worden overgenomen. De bandrecorder was misschien een goede uitvinding, maar waarvoor deze vondst gebruikt moest worden, was niet onmiddellijk duidelijk, de plek van de bandrecorder is altijd ambivalent gebleven. In de tentoonstelling "Sound souvenirs" wordt met behulp van bijzonder archiefmateriaal maar ook met veel particuliere geluidsopnamen de zoektocht getoond van producenten naar een aantrekkelijk gebruik van de bandrecorder maar ook de reacties en eigenzinnige keuzes van de consumenten.

Luister

In de tentoonstelling op de Stedelijke Historische afdeling van Museum Het Domein is behalve veel te zien, ook vooral veel te horen. De rol van geluid in de herinneringen van mensen wordt in deze tentoonstelling duidelijk, iets watje in onze beeldcultuur bijna zou vergeten. De tentoonstelling is opgebouwd uit themakamers die respectievelijk verwijzen naar de jaren vijftig, zestig en zeventig. In elk van deze kamers wordt een ander aspect van het fenomeen bandrecorder behandeld, zowel met beeld als geluid. De afdeling hedendaagse kunst van Het Domein presenteert parallel aan de geschiedenis van de bandrecorder het werk van hedendaagse geluidskunstenaars. De tapewerken van Rod Summers, Paul Devens, Ray Moon en Aam Solleveld spelen conceptueel en fysiek in op thema's die ook in de geschiedenis van de bandrecorder aan de orde zijn en willen er, zonder dwangmatig te worden, een bijzondere beeldende dimensie aan geven. De magneetbandlus van Rod Summers is een geactualiseerde versie van een eigen werk uit de jaren zeventig en verbindt zo het historische met het hedendaagse deel van de tentoonstelling.

Geluidsobjecten

Paul Devens realiseerde in 1993 de geluidsinstallatie "Belt 1", die van de unieke, niet door de computer vervangbare eigenschappen van magneetband gebruik maakt. Hetzelfde geldt voor het geluidsobject van Ray Moon. Aan dit op geheel eigen wijze vorm gegeven werk hangt de trashy sfeer van taperollen als ongewilde objecten en rommelmarktartefacten. Een soortgelijke nostalgie omgeeft Aam Sollevelds tapetekening, die als een raamwerk voor de beelden uit de eigen herinnering tot leven komt. Haar werk toont in deze context de onvoorspelbaarheid en vrijheid waarmee de consument goederen kan gebruiken, maar vooral dat zulk oneigenlijk gebruik een belangrijk element in de artistieke praktijk van hedendaagse kunstenaars is.

Tentoonstelling

Museum Het Domein
Kapittelstraat 6, Sittard
Van 24 november 2007 t/m 24 februari 2008

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Kunst Actueel
Kunst Actueel december 2007
Koning Eenoog Geschiedenis cd-rom
Nederlandse opgravingen in Egypte
Emo Verkerk
Modeprenten 1790-1890
Daniel Richter

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom