Garnizoenstad Nijmegen

Strategisch gelegen

Als strategisch gelegen garnizoensstad lag Nijmegen eeuwenlang ingeklemd tussen stadsmuren. Tegen het einde van de 19e eeuw bewoonden 23000 mensen de slechts 2300 huizen in de binnenstad met zijn middeleeuwse stratenplan. Vanwege de opheffing in 1874 van de vestingstatus van Nijmegen werden de vestingmuren afgebroken en de stad uitgebreid. Daardoor ontstond een periode van sociaal-economische opbloei en veranderde het aanzicht van de stad voorgoed.
Museum Het Valkhof toont deze tentoonstelling over de garnizoenstad Nijmegen, in samenwerking met het Regionaal Archief Nijmegen. In het Prentenkabinet is uit de collecties van de beide instellingen een selectie van ruim 65 foto's, aquarellen, tekeningen en schilderijen van twee Nijmeegse kunstenaars, de amateur-schilder Rudolphus Lauwerier en de fotograaf Gerard Korfmacher te zien. Zij legden ieder op eigen wijze rond 1875 vast hoe de stad haar versleten mantel van zich afschudde.

Gerard Korfmacher

De uit Duitsland afkomstige Gerard Korfmacher (1835-1877) vestigde zich omstreeks 1867 in Nijmegen, waar hij in de Molenstraat een 'photografisch atelier' opende. Niet lang daarna, rond 1875, kreeg hij van het Nijmeegse gemeentebestuur de opdracht om een serie opnamen te maken van de vestingwerken, die op het punt stonden te worden gesloopt.

Rudolphus Lauwerier

In dezelfde periode, vooral tussen 1876 en 1880, werkte de Nijmeegse amateur-schilder Rudolphus Lauwerier (1797-1883) aan verschillende aquarellen en schilderijtjes die eveneens de sloop van de Nijmeegse vestingwerken als onderwerp hadden. De als schilder opgeleide Rudolphus Lauwerier dreef vanaf 1825 een schildersbedrijf in de Bloemerstraat te Nijmegen en ontwikkelde zich vanaf 1860 tot rijtuigschilder. Als hoogbejaarde kunstenaar - hij is dan bijna 80 jaar oud – legde Rudolphus Lauwerier zich toe op het maken van aquarellen en schilderijen, die meestal het veranderende uiterlijk van de stad en haar omwalling verbeelden. Deze werken geven prachtig weer hoe de in verval geraakte poorten en stadsmuren eruit zagen.

Vergelijking

Vergelijking met de foto's van Gerard Korfmacher maakt duidelijk dat Rudolphus Lauwerier zich regelmatig artistieke vrijheden veroorloofde en de realistische weergave ondergeschikt maakte aan de sfeer. In een periode dat de beeldende kunst zich geconfronteerd weet met het relatief nieuwe medium van de fotografie is het interessant te zien hoe Gerard Korfmacher en Rudolphus Lauwerier, ieder voor zich in hun vak, optimaal gebruik maken van de artistieke mogelijkheden om hetzelfde onderwerp te verbeelden.
In het Prentenkabinet wordt de mogelijkheid geboden, via een verbinding met de Historische Atlas Nijmegen, om de werken van Gerard Korfmacher en Rudolphus Lauwerier te bekijken in de context van de stadsplattegrond van Nijmegen. Bezoekers aan de tentoonstelling kunnen de stadspoorten en omwalling virtueel in het museum en daarna daadwerkelijk in de garnizoenstad Nijmegen bekijken.

Afbeelding

Gerard Korfmacher (1835-1914), Walmuur tussen de Hunnerpoort en Belvédère, Nijmegen, omstreeks 1874.

Tentoonstelling

Museum Het Valkhof
Kelfkensbos 59, Nijmegen
Van 29 augustus 2008 t/m 22 januari 2009

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Actuele exposities
Tentoonstellingen oktober 2008
Erwin Olaf
Hughie O'Donoghue
Lara Schnitger
Redone

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom