Man Ray

Foto's van een surrealist

Met zijn camera zorgde de surrealist Man Ray (1890-1976) ervoor dat fotografie kunst werd. Een ongewone prestatie voor iemand die bijna zijn hele leven heeft geprobeerd om van het predikaat fotograaf af te komen. Liever werd hij gewaardeerd om zijn andere kunstwerken: tekeningen, schilderijen en dadaïstische readymades.
De tentoonstelling 'Zorgeloos, maar niet onverschillig' in het Fotomuseum in Den Haag is de eerste tentoonstelling waarin het complete creatieve proces van Man Ray is te zien: van waarnemingen, ideeën en schetsen tot de uiteindelijke kunstwerken. Schilderijen, tekeningen en uiteraard foto's worden in deze expositie verbonden met persoonlijke objecten, beelden en documenten uit zijn nalatenschap. Op die manier ontstaat het beeld van een gepassioneerd kunstenaar en een groot fotograaf - tegen wil en dank.

Overzicht van Man Ray

'Zorgeloos, maar niet onverschillig' is een groots en veelomvattend overzicht van de kunst en het leven van de kunstenaar Man Ray. De samenhang tussen kunst en inspiratie zorgt voor een nieuwe blik op zijn werk. De meer dan driehonderd objecten die worden tentoongesteld, zijn afkomstig uit zijn nalatenschap, die wordt beheerd door de Man Ray Trust. Sommige stukken in de expositie zijn sinds de dood van de kunstenaar in 1976 niet meer voor het publiek te zien geweest of worden nu zelfs voor de allereerste keer tentoongesteld, zoals bijzondere polaroids van Man Ray uit de jaren vijftig.

Creatieve fases

In de expositie in het Fotomuseum in Den Haag worden de vier verschillende creatieve fases in Man Ray's leven nader belicht. Creatieve fases die nauw samenhangen met de plek waar hij op dat moment woonde - New York, Los Angeles of Parijs -, de vrienden die hij had en de zaken om hem heen die hem inspireerden. Niet alleen aan de hand van de topstukken die hij naliet, maar misschien juist door middel van de alledaagse dingen die voor hem zo belangrijk waren, toont de tentoonstelling 'Zorgeloos, maar niet onverschillig' de wereld zoals Man Ray hem door de lens van zijn camera zag.

Amerikaanse kunstenaar

Man Ray werd in 1890 geboren als Emmanuel Radnitzky in de Amerikaanse stad Philadelphia. De familie verhuisde al snel naar New York, waar zijn artistieke talent meer en meer boven kwam. Fotografie was dan nog niet aan de orde: Man Ray, zoals hij zich ging noemen, concentreerde zich op het schilderen en sloot vriendschap met dadaïstisch kunstenaar Marcel Duchamp, die hem ertoe bewoog naar Parijs te verhuizen. In de Franse hoofdstad begaf Man Ray zich in artistiek zeer vruchtbare kringen, bevolkt door surrealistische en dadaïstische kunstenaars. Zijn kunstwerken en die van anderen, documenteerde hij met foto's, waarbij de afbeelding in de loop der tijd voor hem interessanter werd dan het origineel - dat hij dan ook regelmatig weggooide of kwijtraakte nadat hij het had vastgelegd.

Fotografische experimenten

Inmiddels vormde de commerciële fotografie zijn belangrijkste bron van inkomsten, en legde hij een tomeloze nieuwsgierigheid aan de dag naar de mogelijkheden van de camera. Dit resulteerde in een grote experimenteerdrift en de herontdekking van bepaalde technieken, zoals de beroemde rayografiën, foto's waarbij geen camera aan te pas kwam. Vanwege de dreiging van de Tweede Wereldoorlog verruilde Man Ray Parijs voor Los Angeles, waar hij stopte met commerciële fotografie. Hij richtte zich nu volledig op schilderen en fotografische experimenten. Maar zijn creativiteit kreeg pas weer echt een boost, toen hij in 1951 met echtgenote Juliet naar Parijs terugkeerde. In de laatste vijfentwintig jaar van zijn leven greep hij regelmatig terug op werk dat hij eerder maakte en was hij niet bang om zichzelf te citeren. In die zin is Man Ray ook een ware conceptuele kunstenaar: de idee achter een kunstwerk was interessanter dan de uiteindelijke uitvoering. Man Ray overleed in 1976 in Parijs en ligt begraven in Montparnasse. Zijn weduwe Juliet vatte in de inscriptie op de grafsteen het leven van de kunstenaar Man Ray samen: 'Zorgeloos, maar niet onverschillig'.

Tentoonstelling

Fotomuseum Den Haag
24 januari t/m 19 april 2009

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Kunst Actueel
Kunst Actueel januari 2009
Arnold en Edzard Koning
North Face van Caroline Coolen
Yael Bartana en Pavel Wolberg

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom