Christian Schad

Retrospectief Christian Schad

Het Gemeentemuseum presenteert deze winter de eerste Nederlandse overzichtstentoonstelling van één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Nieuwe Zakelijkheid, Christian Schad (1894-1982).
Christian Schad werd in de jaren twintig bekend met zijn koele portretten van hoogwaardigheidsbekleders, artiesten en aristocraten met een indringende, bijna hypnotiserende blik. Naast de iconen van deze periode is in de tentoonstelling te zien hoe Christian Schad zich nadien ontwikkelde. Ook zijn er verscheidene 'Schadografieën' te zien en er wordt in het Gemeentemuseum in Den Haag een selectie uit zijn experimentele grafische oeuvre getoond.

Expressionisten

AI tijdens zijn vooroorlogse studiejaren in München kwam Christian Schad in contact met het expressionistische werk van Oskar Kokoschka en Wassily Kandinsky. Zelf maakte hij zijn eerste expressionistisch getinte doeken gedurende een reis naar Volendam in 1914. Daarna verhuisde hij naar Zürich, waar de advocaat en schrijver Walter Serner hem introduceerde in de dadaïstische kring rondom het Cabaret Voltaire, waaronder Hugu Ball en Hans Arp. In de schilderijen uit deze periode, voornamelijk café- of cabaretscènes, zijn desalniettemin kubistische invloeden te herkennen.
In 1917 verhuisde Christian Schad naar Genève, waar meer dadaïstische werken ontstonden, zoals een aantal kleurige reliëfs. Hier ontwikkelde hij ook zijn bekende Schadografieën, fotogrammen waarvoor hij objecten en teksten op lichtgevoelig fotopapier plaatste en deze daarna uit verschillende hoeken belicht, waardoor de contouren van de objecten goed zichtbaar werden. Deze techniek werd decennia later nog veelvuldig toegepast door kunstenaars als Làszlò Moholy Nagy en Man Ray.

Nieuwe Zakelijkheid

In 1920 keerde Christian Schad weer terug naar München, van waaruit hij veelvuldig naar Italië reisde. Het Italiaanse realisme, gerepresenteerd door o.a. de groep Novecento ltaliano liet zijn sporen na in zijn werk. Hij bestudeerde er de schilderijen van renaissancekunstenaars als Rafael en Botticelli, wiens kleurgebruik en duidelijke vormentaal hij toepast in zijn eigen werk. Het resultaat hiervan was onder meer een levendig portret van Paus Pius XI. Dit portret betekende zijn internationale doorbraak. In 1927 vertrok Christian Schad naar Berlijn, waar het grootste deel van zijn vermaarde portretten - van mensen als Egon Kisch en graaf d'Anneaucourt – ontstond. Deze kunstwerken worden tegenwoordig ingedeeld onder de noemer Nieuwe Zakelijkheid.

Figuratief werk

In de tentoonstelling in het Gemeentemuseum in Den Haag is goed te zien dat Christian Schad na de Tweede Wereldoorlog figuratief werkte. In sommige van zijn late schilderijen is de invloed van zijn vriendschap met Francis Picabia duidelijk waarneembaar; in andere komt zijn bewondering voor Cocteau naar voren. Opvallend genoeg maakte Christian Schad in deze periode ook een groot aantal collages, waarin hij uitgeknipte tijdschriftfoto's van mensen combineerde met abstracte motieven. Vanaf 1954 begon Christian Schad met de productie van kleurige houtsnedes en litho's, die opvallend veel overeenkomsten vertonen met de dadaïstische reliëfs uit zijn Zwitserse periode. In de jaren zestig kregen zijn portretten langzaam maar zeker een meer magisch realistische uitstraling.
Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus met teksten van onder andere Anna Auer en Thomas Richter.

Tentoonstelling

Gemeentemuseum Den Haag
Van 31 januari t/m 10 mei 2009

Afbeelding

Zelfportret met model, olieverf op paneel, 76 x 62 cm, prive-collectie

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Actuele exposities
Tentoonstellingen februari 2009
Atelier Ossip
Man Ray
Arnold en Edzard Koning
Kandinsky en Der Blaue Reiter

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom