Cézanne, Picasso en Mondriaan

Kunstenaars in nieuw perspectief

Waar Paul Cézanne ophoudt, gaat Pablo Picasso verder. Zoals te ontdekken is in de bijzondere tentoonstelling Cézanne - Picasso - Mondriaan in het Gemeentemuseum Den Haag, neemt Piet Mondriaan op basis van deze voorgangers een revolutionaire stap richting abstractie.
In Den Haag wordt op spectaculaire wijze duidelijk gemaakt hoe de schilderkunst rond 1900 in een stroomversnelling raakte. Het resultaat is een boeiend verhaal waarin de toeschouwer wordt meegenomen van de zinnelijke en kleurrijke doeken van Paul Cézanne via de felgekleurde - soms humoristische - werken van Picasso naar de uiterst subtiele schilderkunst van Mondriaan.

Paul Cézanne

Paul Cézanne wordt de `vader van de moderne kunst' genoemd. Hij werd vaak geweigerd op de Parijse salons, maar geldt nu als een van de belangrijkste kunstenaars van zijn periode. Geen andere kunstenaar uit de negentiende eeuw had zoveel en zo'n blijvende invloed op zijn opvolgers als Paul Cézanne: met zijn subtiele kleurgevoel en zijn gedurfde composities brak hij een lans voor de generaties na hem. Voor het eerst sinds een halve eeuw is er weer werk van de Franse meester in ons land te zien, waaronder de wereldberoemde, sensuele Baadsters en de landschappen met de Mont Sainte-Victoire, bij het kleine dorpje Vauvenargues in de Franse Provence, als middelpunt.
Picasso en Mondriaan zijn in zijn voetsporen getreden en gedrieën zijn zij verantwoordelijk voor misschien wel de meest beslissende ontwikkeling in de kunstgeschiedenis: het ontstaan van de abstracte kunst.

Pablo Picasso

Vanaf zijn komst naar Parijs, toen hij nauwelijks twintig jaar was, had Pablo Picasso tot aan het eind van zijn leven een grote bewondering voor Paul Cézanne. Hij beschouwde zichzelf graag als diens artistieke zoon. Hij wilde zo graag in de voetsporen treden van zijn grote inspiratiebron, dat hij jaren later het kasteel, Château de Vauvenargues, betrok aan de voet van de Mont Sainte-Victoire. Het ging hem hierbij niet zozeer om een kunstzinnige navolging, maar echt om de fysieke plek waar Cézanne zijn werk had vervaardigd. Later, na zijn dood in 1973, zou Pablo Picasso er ook begraven worden.

Piet Mondriaan

Piet Mondriaan was, vrijwel tegelijk met Pablo Picasso, ook bezig met zijn zoektocht naar het ideale kunstwerk. Hoewel hij uit de Nederlandse traditie komt waarin de Haagse School hoogtij vierde, had hij van jongs af aan veel interesse in de internationale schilderkunst. Zo haalde hij zijn opvatting van Kubisme in eerste instantie uit de krant. Een tentoonstelling over het kubisme in het Stedelijk Museum opende hem in 1911 definitief de ogen. Daar zag hij pas wat kubisme écht inhield en ontdekte hij de lijn die door Cézanne was ingezet en door Picasso werd doorgetrokken. Mondriaan besloot naar Parijs te gaan om de ontwikkelingen in de kunst met eigen ogen te zien. Van daaruit kwam hij een stap dichterbij de essentie van kleur en vorm. Het is voor het eerst dat de relatie van Mondriaan tot Picasso en Cézanne zo uitvoerig tegen het licht wordt gehouden.

Ontwikkeling

Deze najaarstentoonstelling van het Gemeentemuseum geeft een uniek inzicht in de ontwikkeling van de moderne Westerse kunst waarin deze drie meesters ieder hun eigen baanbrekende rol hebben gespeeld. In tegenstelling tot zijn impressionistische tijdgenoten, neemt Pablo Cézanne de geometrische essentie van de vormen uit de natuur (kegel, bol en cilinder) als uitgangspunt. Onder meer hiermee legt hij de fundamenten waarop Picasso verder bouwt. Daarnaast is in de tentoonstelling te zien dat zowel Picasso als Cézanne zeer belangrijk zijn geweest voor de ontwikkeling van Mondriaan. De evolutie impressionisme, via kubisme naar abstractie - het ontstaan van het fundament van het modernisme - is in Cézanne - Picasso - Mondriaan op unieke wijze waar te nemen.

Publicatie

Met bijzondere bruiklenen van over de hele wereld, uit Washington (The National Gallery of Art), New York (The Metropolitan Museum of Modern Art) en Parijs (Centre Georges Pompidou) is deze tentoonstelling van grote kwaliteit.
Bij de tentoonstelling verschijnt een Nederlandstalige, rijk geïllustreerde catalogus met bijdragen van Hans Janssen, Franz-W. Kaiser, Brigitte Leal, Sylvie Patin, Anne Roquebert en Benno Tempel.

Tentoonstelling

Gemeentemuseum Den Haag
17 oktober 2009 t/m 24 januari 2010

Afbeelding

Piet Mondriaan (1872-1944), Het grote naakt, 1912, olieverf op doek, collectie Gemeentemuseum Den Haag

Lees verder: meer informatie

Actuele exposities
Tentoonstellingen oktober 2009
De wereld van Katherina
Jan Schoonhoven
Holger Niehaus
Elliott Erwitt

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.
Koning Eenoog