Philips Wouwerman

Te paard! De wereld van Philips Wouwerman

Philips Wouwerman wordt beschouwd als de meest succesvolle Hollandse schilder in de Gouden Eeuw van voorstellingen met paarden. Zijn schilderijen waren uiterst gewild bij burgers en vorsten in heel Europa. Philips Wouwerman was destijds niet alleen beroemder dan Rembrandt: hij was ook uitzonderlijk productief. Hoewel hij op betrekkelijk jonge leeftijd overleed, staan er bijna 600 schilderijen op zijn naam.
Met de overzichtstentoonstelling Te paard! De wereld van Philips Wouwerman schenkt het Mauritshuis voor het eerst ruim aandacht aan deze tegenwoordig bij het publiek relatief onbekende schilder. Er worden 33 schilderijen en 10 tekeningen van zijn hand getoond. Maar liefst een derde van deze zeer representatieve selectie is afkomstig uit particuliere collecties. Het Mauritshuis is verheugd deze werken nu voor het eerst in het openbaar te kunnen tonen.

Paarden centraal

Een groot aantal werken uit het oeuvre van Philips Wouwermn (1619-1668) bevat onderwerpen waarin paarden centraal staan. Geen kunstenaar schilderde de wereld van het paard in zo'n grote verscheidenheid en met zoveel liefde als Philips Wouwerman. Met zijn voorstellingen van ruiters, soldaten, stallen, jagers, hoefsmeden en legerkampen leverde hij een belangrijke en bijzondere bijdrage aan de Nederlandse zeventiende-eeuwse schilderkunst.

Ontwikkeling

In het begin van zijn kunstenaarschap heeft Philips Wouwerman zich zowel stilistisch als thematisch sterk laten beïnvloeden door de Haarlemse schilder Pieter van Laer, en in mindere mate door Adriaen van Ostade en Jacob van Ruisdael. In de loop der jaren wist hij een geheel eigen stijl te ontwikkelen. Hij slaagde erin om talloze bestaande thema's op originele wijze vorm te geven. Bovendien was hij uitzonderlijk productief en veelzijdig. Naast voorstellingen met paarden schilderde hij ook genrescènes, religieuze voorstellingen (winter)landschappen en enkele zeegezichten. Vanaf omstreeks 1650 ontwikkelde Philips Wouwerman zich tot een landschapschilder van formaat en schilderde complexere composities in een elegantere stijl en helderder kleuren.

Tekeningen

Hoewel Philips Wouwerman veel schilderijen maakte, kennen we slechts een klein aantal tekeningen van zijn hand. De vlotte en overtuigende techniek van die tekeningen laat zien dat hij een bedreven tekenaar was. Hij maakte gebruik van gemengde technieken zoals grafiet, krijt, pen en penseel. De onderwerpen van de tekeningen sluiten geheel aan bij die van zijn schilderijen: voorstellingen met paarden en ruiters.

Roem en populariteit

Philips Wouwerman stond tijdens zijn leven en na zijn dood in hoog aanzien als schilder. Zijn werk werd buitengewoon gewaardeerd en vond zijn weg naar belangrijke vorstelijke verzamelingen, die tegenwoordig de kern vormen van de verzamelingen in belangrijke internationale musea. Catherina de Grote (1729-1796) bijvoorbeeld, had meer dan veertig schilderijen van Wouwerman in haar collectie. Deze schilderijen maken tegenwoordig deel uit van het State Hermitage Museum in St. Petersburg. Stadhouder Willem V (1748-1806), prins van Oranje, wiens schilderijenverzameling de basis van de huidige collectie van het Mauritshuis vormt, bezat negen schilderijen van Wouwerman. Voor één van deze schilderijen betaalde hij het voor die tijd astronomische bedrag van 4575 gulden, meer dan voor welk werk van Rembrandt of Vermeer dan ook. Dit kolossale topstuk, Veldslag (c.1655-1660), behoort nog steeds tot de collectie van het Mauritshuis en zal tijdens de tentoonstelling een prominente plaats innemen.

Bruikleengevers en catalogus

Ruim een derde van de tentoongestelde schilderijen is afkomstig uit particuliere collecties uit binnen- en buitenland. Dankzij de bereidwilligheid van deze bruikleengevers zullen kostbare schilderijen als Jagers bij een herberg (1656) en De bekering van de heilige Hubertus (1660) voor het eerst te zien zijn voor het grote publiek. De tentoonstelling is daarnaast mede mogelijk gemaakt dankzij de genereuze bruiklenen van gerenommeerde musea uit Oostenrijk, Duitsland, Zweden, Engeland, Spanje, de Verenigde Staten en Nederland.
Bij de tentoonstelling verschijnt een uitgebreide catalogus, samengesteld door hoofdconservator Quentin Buvelot, in samenwerking met het Museumlandschaft Hessen Kassel, Gemäldegalerie Alte Meister, Kassel, Duitsland. Het inleidende essay over de leven en werk van de kunstenaar is van de hand van Frits Duparc, oud-directeur van het Mauritshuis. Het aantrekkelijk vormgegeven boek is verkrijgbaar in het Nederlands, Engels en Duits. Prijs: 37,50 euro.

Afbeeldingen

De schimmel, c1646, paneel 43,9 x 37,6 cm, Rijksmuseum Amsterdam.
Het Spaens heydinnetje, c1646, paneel 35,5 x 34,5 cm, Particuliere verzameling.

Tentoonstelling

Mauritshuis, Den Haag
Van 12 november 2009 tot en met 28 februari 2010

Lees verder: meer informatie

Actuele exposities
Tentoonstellingen november 2009
Ad van Denderen
125 jaar toerisme in Limburg
Léopold Rabus
Cézanne, Picasso en Mondriaan
Holger Niehaus

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.
Koning Eenoog