Norm is vorm

Stijl als keuze

Het Gemeentemuseum in Den Haag toont, in samenwerking met de stichting Den Haag Design en Overheid, in de tentoonstelling 'Norm = Vorm' in hoeverre sociale én wettelijke normen in iets meer dan een eeuw geleid hebben tot een vormgeving die betaalbaar en voor iedereen toegankelijk is.
Iedereen heeft een persoonlijke stijl die zich uit in kleding, wooninrichting en het type auto waarin u rijdt. De keuzes die we hierin kunnen maken lijken overvloedig en individueel, maar nog nooit zijn er zoveel producten om ons heen eigenlijk hetzelfde geweest. En dat is maar goed ook, want anders zou een spijkerbroek of een meubelstuk onbetaalbaar zijn. Vanaf het begin van de industrialisatie hebben ontwerpers zich ingezet voor alle voordelen van standaardisatie van producten.

August Lingner

In een kledingwinkel vinden we het heel vanzelfsprekend dat er verschillende maten zijn: small, medium, large. Maar hoe bepaal je eigenlijk de grootte van zo'n maat? Vanaf het begin van de 20e eeuw zijn er grote hoeveelheden metingen gedaan waardoor deze gemiddelde gegevens bekend zijn. In de jaren 1920 werd door August Lingner, uitvinder van Odol mondwater, de levensgrote glazen mens geïntroduceerd, waarin de spieren, pezen en zenuwen zichtbaar zijn en waarmee de mens als `machine' werd benaderd. Dit markeert het begin van het in kaart brengen van de maten van de gemiddelde mens; hoe groot zijn voeten, handen en hoofd. En hieruit volgden de standaards voor hoe groot een broek in maat L moet zijn, hoe hoog een aanrechtkastje of hoe diep een bank.

Size China

Tot nu toe werden de Westerse data voor alle bevolkingsgroepen ter wereld gebruikt, maar deze standaardmaten blijken niet toereikend voor bijvoorbeeld de Aziatische markt. Op dit moment is er daarom een grootschalig meetproject aan de gang: size China. Hierin worden de hoofden en gezichten van talloze Chinese mannen en vrouwen gemeten om achter de verschillende gemiddelden te komen. Op basis van deze gegevens zijn er aluminium hoofden gemaakt die (Westerse) fabrikanten kunnen bestellen om goedpassende zonnebrillen, hoeden en motorhelmen te maken voor de groeiende Chinese markt.

Bruynzeel

Naast deze prototypen van de gemiddelde mens, zijn er in de tentoonstelling talloze voorbeelden te zien van objecten die ons dagelijks omringen maar waarbij we wellicht nooit stil staan dat aan het ontwerpen ervan allerlei norm- en regelgeving te pas komt. Zo toont het museum de Aquila-keuken ontworpen in 1965 door Kho Liang Le voor de Nederlandse firma Bruynzeel. Het uitgangspunt van deze modulaire keuken die vrij van de grond hangt, is dat alles binnen reik- en werkhoogte moet zijn. Toch ziet de keuken eruit als een knap staaltje design.

Levi Vintage collectie

Een laatste invloedrijke normgever is de consument zelf. De cultuur waarin hij leeft, bepaalt of een ontwerp succes heeft. Getoonde voorbeelden hiervan zijn kledingstukken als T-shirts en spijkerbroeken die door de jaren heen vrijwel niet aan verandering onderhevig zijn geweest. De broek uit de Levi Vintage collectie uit 1999 grijpt terug op een model uit de jaren 1980, dat weer gebaseerd is op de originele werkmansbroek uit de 19e eeuw. Tegelijkertijd wordt deze populaire broek door het toevoegen van zakken en stukken steeds aangepast aan de moderne smaak en mode-eisen.

Tentoonstellingscatalogus

De tentoonstelling 'Norm = Vorm' toont de rol van de ontwerper in de standaardisatie van producten. In eerste instantie keert hij zich ertegen, want het lijkt een beperking van zijn creatieve vrijheid. Maar steeds meer zagen ontwerpers de voordelen ervan: goedkope productie, slimme huizen en producten en de mogelijkheid grote groepen van de bevolking te kunnen bereiken.
Bij de tentoonstelling met ontwerpen van Charles Eames, Herbert Lindinger, Ettore Sottass, Pierre Paulin en Kisho Kurokawa en bruiklenen uit onder meer het Franse museum Centre Pompidou, verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus geschreven door Timo de Rijk. De tentoonstelling 'Norm = Vorm' is onderdeel van het programma van Den Haag, Design en Overheid.

Tentoonstelling

Gemeentemuseum Den Haag
Van 8 mei t/m 15 augustus 2010

Lees verder: meer informatie

Actuele exposities
Tentoonstellingen mei 2010
Jan Dibbets
Nationale Park De Hoge Veluwe Jubileum
Georges Vantongerloo
Steven Aalders

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.
Koning Eenoog