László Moholy-Nagy

De kunst van het licht

László Moholy-Nagy speelde zijn leven lang met licht in zijn kunstwerken; of het nu ging om schilderijen, sculpturen, collages, foto's, films, grafiek, boekomslagen of theaterdecors. Wat het potlood is voor de tekenaar is licht voor deze kunstenaar.
Moholy-Nagy leefde in de boeiende overgang naar de moderne tijd; het interbellum, de periode van beroemde kunstbewegingen als Bauhaus en De Stijl. László Moholy-Nagy was een echte wereldburger, zijn leven was één lange reis, van zijn geboorteland Hongarije, naar Wenen, Berlijn, Amsterdam, Londen en Chicago. Soms opgejaagd door een dreigend politiek klimaat, dan weer op zoek naar een nieuwe artistieke uitdaging. László Moholy-Nagy was een alleskunner, naast beeldend kunstenaar was hij ook intellectueel, criticus, denker en leraar, maar bovenal utopist. Aan de hand van meer dan 160 objecten uit dertig verschillende internationale collecties geeft het Gemeentemuseum Den Haag een groots overzicht van zijn artistieke nalatenschap.

Licht als kunst en kunst als licht

László Moholy-Nagy (1895-1946) introduceerde fotografie en film, met licht als essentieel ingrediënt, als hét beeldende middel van zijn tijd. Door toepassing fotografie en film werd kunst in één klap bereikbaar voor iedereen. Deze democratisering van de kunsten paste in het utopisch denken van László Moholy-Nagy.
Kunst was voor deze kunstenaar onderdeel van een levenshouding, een collectieve mentaliteit waarin kunst en alle andere aspecten van het leven samenvloeien in een Gesamtkunstwerk of, beter nog, Gesamtwerk, wat zou leiden tot gezamenlijke vooruitgang. Hij was overtuigd van de vormende functie van kunst. "Kunst is de slijpsteen van de zintuigen, die de blik, de geest en de waarnemingen scherpt," zei hij.

Europees modernisme

László Moholy-Nagy was de spin in het web van het Europese modernisme. Hij ontmoette kunstenaars van internationale naam en faam, zoals de Russische constructivisten, met wier ideeën over de rol van de kunst in een verbeterde samenleving hij een verwantschap voelde. Verder leerde Moholy-Nagy Bauhaus-oprichter Walter Gropius kennen. Bauhaus is de bekende school voor architectuur, kunst en vormgeving, waarbij de persoonlijke ontwikkeling van de studenten een belangrijke rol speelde. Ook dit was onderdeel van het revolutionaire idee van de samensmelting van kunst en maatschappij. Moholy-Nagy werd docent aan het Bauhaus en toen hij later vertrok naar de Verenigde Staten richtte hij daar het New Bauhaus in Chicago op.

Schilderijen, films en foto's

Naast een tiental schilderijen uit de periode 1922-1926, worden zijn belangrijkste films en meer dan honderd fotowerken van László Moholy-Nagy in de tentoonstelling getoond. In de jaren dertig onderhield hij intensieve banden met Nederland. De kunstenaar woonde en werkte zelfs twee jaar als artdirector in Nederland. Hij kreeg in ons land contact met kunstenaars als Piet Mondriaan en Theo van Doesburg.
In de tentoonstelling in Den Haag zijn dan ook verwante werken te zien van onder anderen Paul Schuitema, Piet Zwart en Gerard Kiljan.
Naast grote namen uit de historische avant-garde als Piet Zwart, Georges Vantongerloo en Man Ray, past Moholy-Nagy ook uitstekend in het tentoonstellings- en collectiebeleid van het Gemeentemuseum Den Haag.

Publicatie

De tentoonstelling is tot stand gekomen in samenwerking met La Fabrica in Madrid (curator: Oliva Mario Rubio), Circulo de Bellas Artes in Madrid en Martin Gropius Bau in Berlijn. Bij de tentoonstelling verschijnt een Nederlandstalige catalogus, met essays van Oliva Maria Rubio (gastcurator), Vincenzo Vitiello, Frans Peterse, Hubertus von Amelunxen, Oliver A.I. Botar, Jeanpaul Goergen en Hattula Moholy-Nagy (verkoopprijs 49,50 euro).

Afbeelding

László Moholy-Nagy, Zonder titel (Meervoudig portret), ca. 1927, Collectie Folkwang Museum, Essen

Tentoonstelling

Gemeentemuseum Den Haag
Van 29 januari t/m 1 mei 2011

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kunst en Kunstenaars

Kunst Actueel
Kunst Actueel januari 2011
Maori
Julian Schnabel Polaroids
Werner Bischof
Pablo Picasso
Robbie Cornelissen
James Ensor
Marcel Dzama
Roger Ballen
Pop-up
Erwin Wurm
Markus Lüpertz

De laatste cd-rom van CultuurArchief.nl is een aanrader voor kunstenaars en kunstliefhebbers.
Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom